การจะประเมินว่าอ้วนหรือไม่ เรามิได้ประเมินจากการดูด้วยสายตาอย่างเดียว
แต่จะประเมินจาก ดัชนีมวลกาย ซึ่งสัมพันธ์กับปริมาณไขมันในร่างกาย
มีวิธีการประเมินง่ายๆแต่ได้ผลดีได้แก่
- ดัชนีมวลกาย BMI (body mass index)
- วัดเส้นรอบเอว Waist circumference
ดัชนีมวลกาย BMI (Body Mass Index)
การวัดปริมาณไขมันในร่างกายเป็นเรื่องที่ต้องใช้เครื่องมือในการวัด
จึงใช้ดัชนีมวลกายมาวัด ค่าที่ได้มีความแม่นยำพอสมควร
และสัมพันธ์กับปริมาณไขมันในร่างกาย วิธีวัดก็สะดวก
| สูตรการคำนวณดัชนีมวลกาย |
| ดัชนีมวลกาย BMI |
= |
น้ำหนัก (กก)
ส่วนสูง (ม)² |
MI สามารถวัดได้ง่ายโดยวัดส่วนสูงและน้ำหนักและคำนวณตามสูตร
โดยใช้น้ำหนักและส่วนสูงค่านี้
จะมีความสัมพันธ์กับปริมาณไขมันในร่างกาย
ข้อระวัง BMI ใช้ประเมินปริมาณไขมันในผู้ที่มีกล้ามมากๆไม่ได้
และประเมินในผู้ที่กล้ามเนื้อลีบจากสูงอายุไม่ได้
|
ตารางแสดงความสัมพันธ์ระหว่างดัชนีมวลกาย ระดับความอ้วน และภาวะเสี่ยง |
| |
ภาวะเสี่ยงต่อโรค |
|
น้ำหนัก |
BMI
กก/ตารางเมตร |
Obesity class
ระดับความอ้วน |
เส้นรอบเอว |
ชาย < 40 นิ้ว
หญิง < 35 นิ้ว |
ชาย > 40 นิ้ว
หญิง > 35 นิ้ว |
| น้ำหนักน้อย |
<18.5 |
|
--- |
--- |
| น้ำหนักปกติ |
18.5-24.9 |
|
--- |
--- |
| น้ำหนักเกิน |
25-29.9 |
|
เพิ่ม |
สูง |
| โรคอ้วน |
30-34.9 |
1 |
สูง |
สูงมาก |
| 35-39.9 |
2 |
สูงมาก |
สูงมาก |
| อ้วนมาก |
>40 |
3 |
สูงมากๆๆ |
สูงมากๆๆ |
- ภาวะเสี่ยงต่อโรค หมายถึงภาวะเสี่ยงต่อการเป็นโรคเบาหวานชนิดที่สอง ความดันโลหิตสูง
และโรคหัวใจและหลอดเลือด ไขมันในเลือดสูง
- ผู้ป่วยที่มีเส้นรอบเอวมากแม้ว่า BMI จะปกติก็มีความเสี่ยงต่อการเกิดโรคเช่นกัน
จะเห็นได้ว่าท่านที่มีดัชนีมวลกายตั้ง 25 ขึ้นไปโดยเฉพาะมีเส้นรอบเอวมากว่า
40 นิ้วในชาย 35 นิ้วในหญิงจะต้องเริ่มรักษาอย่างจริงจัง
วัดเส้นรอบเอว Waist circumference
| ค่ารอบเอวที่มีความเสี่ยงต่อการเกิดโรค |
- ชาย >40 นิ้วหรือ 102ซม.
- หญิง > 35 นิ้วหรือ 88 ซม.
|
- การวัดเส้นรอบเอวจะมีความสัมพันธ์กับปริมาณไขมันในอวัยวะภายในช่องท้อง
หากมีไขมันช่องท้องมาก จะพบว่ามีความเสี่ยงต่อการเกิดโรค
มากกว่าไขมันที่อยู่ตามแขนหรือขา ผู้ที่มีดัชนีมวลกายเกิน แต่เส้นรอบเอวไม่เกิน
กลุ่มนี้มีความเสี่ยงต่อโรคไม่มาก
- วิธีการวัดเส้นรอบเอว วัดรอบเอวระดับกึ่งกลางกระดูกสะโพกส่วนบนสุด
และขอบล่างของกระดูกซี่โครงให้ขนานกับพื้น และต้องวัดขณะหายใจออกเท่านั้น |